بررسی بیع عربون (بیعانه) در فقه اسلامی و قانون مدنی افغانستان

چکیده فارسی

یکی از مباحث مهم در فقه اسالمی و قانون مدنی افغانستان ،موضوع «بیعانه» است که فقهای اسالمی از آن به «بیع عربون» یا «ارَبون» تعبیر کرده اند .بیع عربون عقدی است که در آن خریدار بخشی از ثمن را بهعنوان پیشپرداخت به فروشنده می پردازد .این پرداخت به شرطی است که اگر عقد بیع انجام شود ،مبلغ پرداختی جزو ثمن محسوب شود و در صورت عدم تحقق عقد ،به فروشنده تعلق گیرد .هدف این تحقیق بررسی مفهوم و حکم بیعانه در مذاهب فقهی اسالمی و قانون مدنی افغانستان است .روش پژوهش تحلیلی-توصیفی بوده و منابع معتبر کتابخانهای استفاده شده است .یافتهها نشان می دهند که بیع عربون از جمله عقود مقترن به شرط است و احکام آن در مذاهب اسالمی متفاوت است :نزد احناف فاسد، نزد شافعیها و مالکیها باطل و نزد حنبلیها مباح است .جمهور فقها مبلغ عربون را بخشی از قیمت اصلی میدانند .در قانون مدنی افغانستان تعریف مشخصی از بیعانه وجود ندارد ،اما عقد صحیح شناخته شده و پرداخت بیعانه در زمان ابرام عقد، تعداد صفحات1۶ : دلیل قطعیت آن است ،مگر آنکه توافق یا عرف خالف آن باشد .در صورت انصراف بیعانه دهنده ،حق استرداد ندارد و انصراف بیعانه گیرنده مستلزم پرداخت اصل بیعانه و معادل آن است .بیعانه بهعنوان ابزار تثبیت قرارداد و تضمین تحقق تعهدات مالی ،نقش مهمی در معامالت در کشورهای اسالمی دارد و شناخت احکام آن برای حقوقدانان و معاملهگران اهمیت ویژهای دارد.

فارسی